حل المسائل الهداية في النحو - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦ - در دو آيه ذيل علامات اسماء را معين كنيد؟
سوالات و تمرينات ص (٩)
١- اسم را با ذكر چند مثال تعريف كنيد؟
٢- تعريف فعل چيست؟
٣- در دو آيه ذيل علامات اسماء را معيّن كنيد؟
آيه اوّل: و اضرب لهم مثلا رجلين جعلنا لاحدهما جنّتين من اعناب ( سوره كهف آيه ٣٢)
آيه دوّم: و السّابقون الاوّلون من المهاجرين و الانصار اعدّ لهم جنّات تجرى تحتها الانهار خالدين فيها ابدا ( سوره توبه آيه ١٠٠)
٤- از آيات شريفه ذيل افعال را جدا كرده و علامات آنها را ياد كنيد؟
الف: فان ارضعن لكم فآتوهنّ اجورهنّ ( سوره طلاق آيه ٦٥)
ب: فذكّر ان نفعت الذّكرى، سيذّكّر من يخشى ( سوره اعلى آيه ٩ و ١٠)
ج: و لسوف يعطيك ربّك فترضى ( سوره ضحى آيه ٩٣)
د: ثمّ لترونّها عين اليقين ( سوره تكاثر آيه ٧)
جوابها
١- اسم كلمهاى است كه بر معناى مستقلى كه با هيچيك از سه زمان (ماضى، حال، آينده) مقرون نيست دلالت كند مانند: رجل (مرد)، علم (دانش) مكّه (شهر مقدس مسلمانان)
٢- فعل كلمهاى است كه بر معناى مستقلّى كه با يكى از سه زمان (ماضى، حال، آينده) مقرون است دلالت كند.
٣- امّا اسماء در آيه اوّل و علامات آنها:
كلمه « هم » در « لهم » اسم است و علامتش اين است كه حرف جرّ بر سر آن درآمده
كلمه « مثلا » اسم است و علامتش اين است كه تنوين به آن ملحق شده است
كلمه « رجلين » اسم است و علامتش آن است كه تثنيه مىباشد.